ถาม ผอ. DBD 40 คำถาม: ขายออนไลน์ต้องจดอะไร? ลดค่า GP ใครได้สิทธิ์
ขายของออนไลน์ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ไหม? ร้านของเราจะได้สิทธิ์โครงการลดค่าธรรมเนียม GP หรือเปล่า? ผมรวบรวมคำถามที่คนขายออนไลน์ถามเข้ามาในคอมเมนต์กว่า 40 ข้อ แล้วไปถาม ผอ.บิ๊ก ผู้อำนวยการกองพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ถึงที่กรมฯ บทความนี้สรุปคำตอบทั้งหมดไว้ให้อ่านง่าย ๆ ครับ
สรุปสั้นสำหรับคนรีบ
- ขายบนแพลตฟอร์มอย่างเดียว (Shopee / Lazada / TikTok Shop) ก็ต้องจดทะเบียนพาณิชย์
- นิติบุคคลไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ซ้ำ ตามประกาศปี 2567
- DBD Registered ไม่ใช่เงื่อนไขในการเข้าโครงการลดค่า GP
- เพดานรายได้: บุคคลธรรมดาไม่เกิน 1.8 ล้านบาท / นิติบุคคลไม่เกิน 3.5 ล้านบาท ต่อแพลตฟอร์มต่อปี
- “สินค้าไทย” คือสินค้าที่ผลิตในไทย ยกเว้นสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ และแพลตฟอร์มเป็นผู้พิจารณา
- รอบแรกปิดรับสมัคร 15 พ.ย. 2569 ถ้ายื่นรอบ 2 สิทธิ์จะเลื่อนไปเริ่ม 1 ม.ค. 2570
หมวด 1: ทะเบียนพาณิชย์
ขายบนแพลตฟอร์มอย่างเดียว ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ไหม?
ต้องจดครับ ต่อให้ขายบนแพลตฟอร์มใหญ่อย่าง Shopee หรือ Lazada ก็ไม่ได้ยกเว้น ใครที่เคยได้ยินว่า “ขายบนแพลตฟอร์มไม่ต้องจด” ถือว่าเข้าใจผิด
ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้าง?
เตรียมบัตรประชาชน สำเนาทะเบียนบ้านของสถานที่ที่ใช้ค้าขาย และหน้าเว็บไซต์หรือลิงก์ร้าน (URL) ที่ขายอยู่ เพราะเจ้าหน้าที่ต้องรู้ว่าเราขายที่ไหน แล้วไปยื่นที่สำนักงานเขต เทศบาล หรือ อบต. ในพื้นที่
ขายมาเป็นปีแต่ยังไม่จด ต้องเสียค่าปรับย้อนหลังไหม?
ตามกฎหมายเป็นสิ่งที่ต้องทำและมีบทลงโทษอยู่ แต่ ผอ. แนะนำว่าให้รีบไปดำเนินการให้ถูกต้อง และเมื่อจดแล้วก็เข้าร่วมโครงการได้
บางท้องถิ่นขอให้มีหน้าร้านและป้าย ทำให้เป็นมาตรฐานเดียวได้ไหม?
พ.ร.บ.ทะเบียนพาณิชย์ออกมาตั้งแต่ปี 2499 ซึ่งยังไม่มีการขายออนไลน์ ตัวบทจึงระบุเรื่องป้ายไว้ ตอนนี้อยู่ระหว่างทำความเข้าใจกับเจ้าหน้าที่ว่าบริบทการขายออนไลน์เปลี่ยนไปแล้ว บางพื้นที่จึงอาจตีความต่างกัน
เพิ่งย้ายทะเบียนบ้าน ที่อยู่ไม่ตรงกับในแพลตฟอร์ม มีผลไหม?
ไม่น่ามีผลมาก แต่ควรไปแก้ไขให้ตรง ซึ่งทำได้ง่าย ให้เตรียมสำเนาทะเบียนบ้านใหม่ แล้วไปแจ้งที่เขตเดิมก่อน เพราะฐานข้อมูลอยู่ที่เขตเดิม
ชนิดพาณิชยกิจเขียนแค่ “ขายปลีกทางอินเทอร์เน็ต” พอไหม?
ควรระบุชื่อแพลตฟอร์มด้วย เพราะเมื่อจดเสร็จ ข้อมูลอาจถูกส่งต่อไปใช้ขอ DBD Registered ได้สะดวกขึ้น
เปิดร้านเพิ่ม ต้องแจ้ง URL ทุกครั้งไหม? / ขายสินค้า 2 กลุ่มต้องจดแยกไหม?
จำนวนแพลตฟอร์มไม่จำกัด แต่ควรแจ้งเพิ่ม URL ทุกครั้งที่เปิดร้านใหม่ ส่วนการขายสินค้าหลายกลุ่ม เช่น ของใช้ในบ้านกับแฟชั่น ไม่ต้องจดแยก ถ้าใช้ URL เดียวกัน
นิติบุคคลไปจดที่เขต แต่เขตรับเฉพาะบุคคลธรรมดา ต้องทำยังไง?
เขตตอบถูกแล้ว เพราะตามประกาศปี 2567 นิติบุคคลไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ในส่วนนี้
หมวด 2: ทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์
ทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ กับ DBD Registered คืออันเดียวกันไหม?
ไม่ใช่ครับ ทะเบียนพาณิชย์ (สำหรับคนขายผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์) คือสิ่งที่กฎหมายบังคับ ส่วน DBD Registered คือเครื่องหมายรับรองว่าร้านมีตัวตนจริงบนโลกออนไลน์ ไม่ได้บังคับ แต่ช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือ
นิติบุคคลที่มีวัตถุประสงค์ขาย e-Commerce หรือจด VAT แล้ว ต้องจดอะไรเพิ่มไหม?
ไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์เพิ่ม เพราะประกาศปี 2567 กำหนดแล้วว่านิติบุคคลไม่ต้องจด แต่ควรมีวัตถุประสงค์ที่ครอบคลุมการขายของในหนังสือรับรอง
มีแค่ทะเบียนพาณิชย์ธรรมดา เข้าร่วมโครงการได้ไหม?
ถ้าจดทะเบียนพาณิชย์แล้วก็ใช้ได้ แต่ถ้าทะเบียนพาณิชย์นั้นจดไว้ในวัตถุประสงค์อื่นที่ไม่เกี่ยวกับการขายออนไลน์ จะไม่ได้รับสิทธิ์
หมวด 3: DBD Registered
- ต้องมี DBD Registered ถึงจะเข้าโครงการได้ไหม? ไม่ต้อง ไม่ใช่เงื่อนไขของโครงการ
- 1 ใบใช้ได้กี่ร้าน? ขอได้ 1 เครื่องหมายต่อ 1 URL ไม่จำกัดจำนวน มีกี่ร้านก็กด “ขอเครื่องหมายเพิ่มเติม” ทีละร้าน
- จดกับเว็บไซต์ตัวเองแล้ว ต้องขอเพิ่มสำหรับ Shopee / TikTok ไหม? ต้องขอเพิ่ม
- กดลิงก์แล้วไม่เห็นฟอร์ม? นิติบุคคลใช้ชื่อผู้ใช้และรหัสผ่านเดียวกับที่ใช้ส่งงบการเงินเข้าระบบได้เลย ส่วนบุคคลธรรมดาต้องเริ่มจากจดทะเบียนพาณิชย์ที่เขตก่อน
- เว็บแบบแคตตาล็อก ไม่มีระบบชำระเงิน แล้วให้ลูกค้ากดไปสั่งทาง LINE? จดเฉพาะช่องทาง LINE ที่มีการซื้อขายครบกระบวนการ
- มี DBD Verified มาเกือบ 10 ปี ต้องสมัครใหม่ไหม? ไม่ต้อง
หมวด 4: โครงการลดค่าธรรมเนียม GP
ผอ. อธิบายว่าในโครงการนี้ กระทรวงพาณิชย์ดูแลเรื่องเงื่อนไขทะเบียนพาณิชย์ ส่วนการรับสมัครและตรวจสอบสิทธิ์เป็นหน้าที่ของแต่ละแพลตฟอร์ม
ใครได้สิทธิ์?
- เปิดร้านบน Lazada / Shopee / TikTok Shop ก่อน 30 ก.ย. 2569
- บุคคลธรรมดา: จดทะเบียนพาณิชย์แล้ว และรายได้ไม่เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีต่อแพลตฟอร์ม (ต.ค. 68 – ก.ย. 69)
- นิติบุคคล: รายได้ไม่เกิน 3.5 ล้านบาทต่อปีต่อแพลตฟอร์ม
- ขายสินค้าไทย ยกเว้นสินค้าอิเล็กทรอนิกส์
- กดสมัครเข้าร่วมผ่าน Seller Center ของแพลตฟอร์มที่ขายอยู่ (ต้องสมัครเองในแต่ละแพลตฟอร์ม)
“รายได้” คือยอดขายรวม หรือยอดหลังหักค่าธรรมเนียม?
อ้างอิงแนวเดียวกับสรรพากร คือรายได้รวมทั้งหมดก่อนถูกหักค่าธรรมเนียม และนับแยกตามแพลตฟอร์ม
มีหลายร้าน นับต่อร้านหรือรวมทุกร้าน?
ผอ. มองว่าน่าจะดูจากชื่อ/เลขประจำตัวของเจ้าของ ถ้าเป็นคนเดียวกันก็ควรนับรวม เพราะโครงการตั้งใจช่วยผู้ขายเป็นรายคน รวมถึงร้านที่ 2 ที่เปิดหลัง 30 ก.ย. ถ้าเป็นชื่อเดียวกันก็นับรายได้รวมกัน
“สินค้าไทย” หมายถึงอะไร?
คือสินค้าที่ผลิตในไทย โดยแพลตฟอร์มเป็นผู้พิจารณา สินค้านำเข้า (เช่น สินค้าจีนที่นำเข้ามาขายต่อ) ไม่เข้าเกณฑ์ ส่วนเหตุผลที่ยกเว้นสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ เพราะส่วนใหญ่เป็นสินค้านำเข้า และผู้ผลิตอิเล็กทรอนิกส์ในไทยมักมีรายได้เกินเพดานอยู่แล้ว ร้าน Mall ที่ยอดขายไม่เกินเกณฑ์ก็สมัครได้
สมัครรอบไหนดี?
| รอบ | วันรับสมัคร | ใช้สิทธิ์ |
|---|---|---|
| รอบ 1 | 1 – 15 พ.ย. 2569 | 1 ธ.ค. 2569 – 31 พ.ค. 2570 |
| รอบ 2 | 16 พ.ย. – 16 ธ.ค. 2569 | 1 ม.ค. 2570 – 31 พ.ค. 2570 |
สรุปคือยื่นช้ากว่า 15 พ.ย. สิทธิ์จะหายไป 1 เดือน ถ้าพร้อมแล้วให้รีบยื่นรอบแรก ส่วนหลัง 31 พ.ค. 2570 จะต่ออายุหรือไม่ ผอ. บอกว่าโครงการนี้เป็นมาตรการระยะสั้น ระยะกลางและระยะยาวอยู่ระหว่างศึกษาร่วมกับหลายภาคส่วน
หมวด 5: คำถามอื่น ๆ
- จดทะเบียนแล้ว ข้อมูลจะถูกส่งให้สรรพากรไหม? ระบบของกรมฯ ไม่ได้เชื่อมกับสรรพากร แต่ข้อมูลการรับเงินมีอยู่ที่ธนาคารอยู่แล้ว การจดหรือไม่จดจึงไม่เกี่ยวกับการถูกตรวจภาษี
- SME รายได้ 3.5 – 30 ล้าน มีมาตรการช่วยไหม? อาจเป็นเฟสถัดไป ตอนนี้ช่วยกลุ่มที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดก่อน
- ใช้เกณฑ์อะไรกำหนดเพดาน 3.5 ล้าน? เป็นการหารือระหว่างแพลตฟอร์มกับกรมการค้าภายใน ผอ. ไม่สามารถตอบแทนได้
- ป้องกันการแตกร้าน / ใช้ชื่อนอมินีไหม? ใช้ร้านที่เปิดก่อนวันที่กำหนด และแพลตฟอร์มมีกระบวนการตรวจสอบของตัวเอง
ฝากถึงผู้ขายออนไลน์: Digital Connect
นอกจากโครงการลด GP แล้ว กรมฯ ยังมีกิจกรรมช่วยผู้ประกอบการอีกหลายอย่าง เช่น Digital Connect ที่พาร้านค้าไทยไปเปิดหน้าร้านบน Shopee ฟิลิปปินส์ โดยไม่ต้องจัดการขนส่งเอง ร้านที่ผ่านการคัดเลือกจะได้ค่า GP 0% นาน 6 เดือน พร้อมการช่วยโปรโมต และมีโอกาสไปเจอ KOL ที่ฟิลิปปินส์ ติดตามรายละเอียดได้ที่ www.dbd-ecommerce.com และเพจ DBD e-Commerce
มีคำถามเพิ่มเติม โทร 02-547-5958 (เวลาราชการ)
หมายเหตุ: ข้อมูลจากการสัมภาษณ์วันที่ 4 พ.ย. 2569 เงื่อนไขโครงการอาจมีการปรับเปลี่ยน โปรดตรวจสอบประกาศล่าสุดใน Seller Center ของแต่ละแพลตฟอร์มอีกครั้ง
ขอบคุณ ผอ.บิ๊ก และทีมงาน DBD ที่เปิดโอกาสให้มาถามแทนคนขายออนไลน์ครับ ดูคลิปเต็มได้ที่ YouTube CEONOI100M
